බෞද්ධ කළල විද්යාව හා නූතන කළල විද්යාව. Beyond Biology: The Ancient Science of Buddhist Embryology
"සෛල බෙදීමකට (Mitosis) එහා ගිය, ඔබේ ජීවිතයේ 'ආරම්භක ශේෂ පත්රය' (Opening Balance) කර්මය මගින් ලියවුණු ආකාරය බුදු දහම විවරණය කරන්නේ මෙසේයි..."නූතන විද්යාව කළල විද්යාව පිළිබඳව විධිමත් අධ්යයනයක් ආරම්භ කරන්නේ මීට වසර සිය කිහිපයකට පෙර, අන්වීක්ෂ (Microscopes) සොයාගැනීමෙන් පසුවයි. නමුත් බුදු සමය මීට වසර 2500කට පෙර, කිසිදු උපකරණයකින් තොරව මෙම සූක්ෂ්ම ක්රියාවලිය "සතියෙන් සතිය" සිදුවන වෙනස්කම් සහිතව විවරණය කර අවසන්ය. එම නිසා මෙය "හමුවීමක්" නොව, විද්යාවට වසර දහස් ගණනකට පෙර බුදු සමය කළ අනාවරණයකි. විද්යාවට විවරණය කළ හැක්කේ කළලයේ භෞතික (Physical) වර්ධනය පමණි. නමුත් බුදු සමය විද්යාවට එහා ගිය කරුණු රාශියක් විවරණය කරයි:
කර්මය බලපෑම (The Kamma Factor): විද්යාවට අනුව සෛල හැඩගැසෙන්නේ ජාන (DNA) මගිනි. නමුත් බුදු සමය පෙන්වා දෙන්නේ එම ජාන ක්රියාත්මක වීමට අවශ්ය පසුබිම සකසන සැබෑ ශක්තිය "කර්මය" (කම්මපච්චයා) බවයි. ප්රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය: භෞතික සිරුරක් ගොඩනැගීමට නම් "නාම" ධර්මයන් හෙවත් සිතේ සම්බන්ධතාවයක් අවශ්ය බව විද්යාව තවමත් පිළිගෙන නැත. නමුත් බුදු සමය මුල්ම සෛලයේ (කලලයේ) සිටම මෙම සම්බන්ධය පෙන්වා ආහාරජ රූප: මව ගන්නා ආහාර කෙලින්ම දරුවාගේ රූප නිර්මාණයට (ආහාර පච්චය) දායක වන ආකාරය පිළිබඳ දාර්ශනික විග්රහය බුදු සමය තුළ ඉතා ගැඹුරුය. විද්යාව කළලය දකින්නේ "වැඩෙන පදාර්ථයක්" (Growing matter) ලෙසයි. බුදු සමය කළලය දකින්නේ "හේතු-ඵල පරම්පරාවක්" ලෙසයි.
එය එක පැහැර (එකවර) පහළ වන්නක් නොවේ.
එය "පුද්ගලයෙකු" නොවන, රූප කොටස්වල එකතුවකි.
පෙර අවස්ථාව නැති වී ඊළඟ අවස්ථාව උපදින (විවට්ටමානං) අනිත්ය ක්රියාවලියකි.
බුදු සමය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති කළල විද්යාව යනු විද්යාවට අනුගාමී වූවක් නොව, විද්යාවට පදනම සපයන සහ විද්යාවට තේරුම් ගත නොහැකි "කර්මය සහ විඤ්ඤාණය" වැනි අතිශය සූක්ෂ්ම ශක්තීන් පවා විග්රහ කරන පූර්ණ දේශනාවකි.මෙහිදී කරුණු විවරණය කරනුයේ ප්රධාන මූලාශ්ර සංයුත්ත නිකාය (Samyutta Nikaya) සගාථ වග්ගය (Sagatha Vagga) 10 වන සංයුත්තය වන යක්ඛ සංයුත්තයෙහි: 10.1.1 (යක්ඛ සංයුත්තයේ පළමු වර්ගයේ, පළමුවන ඉන්දක සූත්රය (Indaka Sutta) හා අටුවා ගත විවරණයන් හා විද්යාත්මක සාධක පදනම් කරගෙනය.
ප්රවේශය.
සංයුක්ත නිකායේ ඉන්දක සූතයේ දී ඉන්දක යක්ෂයා බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් විමසන්නේ අජීවී ද්රව්යයකින් (සෛල හෝ රූප කොටස් වලින්) සජීවී සත්වයෙකු නිර්මාණය වීමේ රහසයි. එය මෙසේ විමසයි."රූපං න ජීවන්ති වදන්ති බුද්ධා කථං න්වයං වින්දතිමං සරීරං කුතස්ස අට්ඨී යකපිණ්ඩමේති කථං න්වයං සජ්ජති ගබ්භරස්මින්ති" (අර්ථය: රූපය (ශරීරය) ජීවය නොවේ යැයි බුදුවරු පවසති. එසේ නම් මේ ශරීරය (ප්රතිසන්ධි වශයෙන්) ලැබෙන්නේ කෙසේද? මෙහි ඇටකටු සහ අක්මා පිණ්ඩයන් කොහෙන්ද එන්නේ? මේ සත්ත්වයා මව්කුස තුළ ඇලී පවතින්නේ කෙසේද?)
යකීෂයාගේ තර්කය: මව ගන්නා ආහාර (මත්ස්ය, මාංශ ආදිය) දිරවා පෙන බුබුළක් මෙන් වියැකී යන බැවින්, රූපය යනු ජීවය නොවේ නම් සිරුරක් ගොඩනැගෙන්නේ කෙසේද යන්න ඔහුගේ ගැටලුවයි. මෙහි අන්තර්ගත ප්රශන (පැන) 4ක් ප්රධාන වශයෙන් හඳුනාගත හැකියි:
අ. යක්ෂයාගේ දෘෂ්ටිය: පුද්ගලවාදී සහ භෞතිකවාදී ස්ථාවරය
1. රූපය සහ ජීවය පිළිබඳ ප්රශ්නය:
පාඨය: "රූපං න ජීවන්ති වදන්ති බුද්ධා"
අදහස: බුදුවරයන් වහන්සේලා රූපය (ශරීරය) යනු ජීවය (ප්රාණය/ආත්මය) නොවේ යැයි පවසති. (එසේ නම් මේ ක්රියාවලිය සිදුවන්නේ කෙසේද?)
2. සිරුරක් ලැබීම පිළිබඳ ප්රශ්නය:
පාඨය: "කථං න්වයං වින්දතිමං සරීරං"
අදහස: මේ සත්වයා (ප්රතිසන්ධි ගන්නා තැනැත්තා) මේ ශරීරය ලබාගන්නේ කෙසේද?
3. අස්ථි සහ අවයව සම්භවය පිළිබඳ ප්රශ්නය:
පාඨය: "කුතස්ස අට්ඨී යකපිණ්ඩමේති"
අදහස: මේ සත්වයාට ඇටකටු (අස්ථි) සහ අක්මා පිඬවල් (Internal organs) ලැබෙන්නේ කොහෙන්ද?
4. මව්කුස තුළ සැකසීම පිළිබඳ ප්රශ්නය:
පාඨය: "කථං න්වයං සජ්ජති ගබ්භරස්මින්ති"
අදහස: මේ සත්වයා මව්කුස තුළ කෙසේ නම් නිර්මාණය (සැකසීම) වන්නේද?
ආ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිළිතුර: ක්රමික විකසනය (Sequential Development)
බුදුරජාණන් වහන්සේ යක්ෂයාගේ "එකවර බිහිවීම" යන මතය ප්රතික්ෂේප කරමින්, ජීවියෙකුගේ ආරම්භය අනුපිළිවෙලින් (Gradual) සිදුවන කළල විකසන අවධීන් (කලල, අබ්බුද, පේසී, ඝන) ක්රියාවලිය මෙසේ දේශනා කළ සේක.
(භාග්යවතුන් වහන්සේ) :
"පඨමං කලලං හෝති කලලා හෝති අබ්බුදං අබ්බුදා ජායතෙ පේසී පේසී නිබ්බත්තතී ඝනො ඝනා පසාඛා ජායන්ති කේසා ලෝමා නඛාපි ච."
අර්ථ විවරණය “කලලය පළමුව වෙයි. කලලයෙන් අබ්බුදය වෙයි. අබ්බුදයෙන් මොළොක් මස්පිඬක් හටගනියි. මොළොක් මස්පිඬෙන් ඝන මස්පිඬක් හටගනියි. ඝන මස්පිඬෙන් දෙඅත්, දෙපා, හිස යන ප්රශාඛාවෝ හටගනිත්. ඉන්පසු කෙස්, ලොම්, නිය ද හටගනිත්.
"යඤ්චස්ස භුඤ්ජතී මාතා අන්නං පානං ච භෝජනං තෙන සො තත්ථ යාපේති මාතුකුච්ඡිගතො නරොති."
අර්ථ විවරණය “ඒ සත්වයාගේ මව් යම් කෑමක්, බීමක්, බොජුනක් අනුභව කරයි ද, මව්කුසට ආ සත්වතෙමේ එහි සිටියදී එයින් යැපෙයි.” උක්ත දේශනාව මෙසේ විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.
.jpg)
ස්වරූපය සහ වර්ණ විද්යාව (Categorization by Color & Form)
අටුවාව කළලයේ වර්ධනය හුදෙක් සෛල බෙදීමක් ලෙස නොව, වර්ණය හා ස්වභාවය අනුව ඉතා පැහැදිලිව වර්ගීකරණය කරයි: එහිදී කලල අවධිය (දින 1-7): ක් ලෙසත් වර්ණය: "තලතෙල් බිඳුවක්" හෝ "පිරිසිදු ගිතෙල් බිඳක්" (සප්පිමණ්ඩො) වැනිය. එනම් විනිවිද පෙනෙන, මඩ නැති (අනාවිලො) ස්වභාවයයි. බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: මෙය බුදු සමයේ එන "ප්රසාද රූප" හටගැනීමට සුදුසු පිරිසිදු පසුබිමයි.බුදුදහමට අනුව ප්රතිසන්ධි සිත මුල් කරගෙන 'කලල රූප' හටගන්නේ මෙතැනදීයි.
1. කලල අවධිය (දින 1-7): විද්යාත්මක විවරණය.
අ) ස්වරූපය සහ වර්ණ විද්යාව (Form & Color Analysis)
අටුවාවට අනුව මෙම අවධියේ භෞතික ස්වභාවය විස්තර කිරීමට උපමා දෙකක් භාවිත කරයි. උපමාව: (තිලතෙලස්ස) (සප්පිමණ්ඩො) වැනිය. ලක්ෂණය: මෙය මඩ හෝ රොඩු නැති (අනාවිලො), ඉතාමත් විනිවිද පෙනෙන (Translucent) ස්වභාවයකි. විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: සංසේචනය වූ යුක්තානුව (Zygote) ඉතාමත් සියුම්, සෛල ප්ලාස්මයෙන් පිරුණු ව්යුහයකි. එය දෘශ්යමාන වන්නේ ඉතාමත් පිරිසිදු, පැහැදිලි දියර බිඳුවක් ලෙසය. අටුවාව "විනිවිද පෙනෙන" බව පැවසීමෙන් අදහස් කරන්නේ මෙහි තවමත් අවයව හෝ රුධිරය වැනි සංකීර්ණ පටක නිර්මාණය වී නොමැති බවයි.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: ප්රතිසන්ධිය සහ ප්රසාද රූප
බුදු සමය මෙහිදී නූතන විද්යාවට වඩා ගැඹුරින් ජීවයේ අභ්යන්තර ක්රියාවලිය විවරණය කරයි: ප්රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය: ජීවයක ආරම්භය හුදෙක් සෛල දෙකක් එක්වීම නොව, ප්රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය රූපය සමඟ සම්බන්ධ වීමයි. ප්රසාද රූප සඳහා පසුබිම: අටුවාව පෙන්වා දෙන්නේ මේ පිරිසිදු, තෙල් බින්දුවක් බඳු "කලලය" යනු අනාගතයේදී ඇස, කන, නාසය වැනි ඉන්ද්රියන්ට (ප්රසාද රූප) පදනම වැටෙන මූලික අවස්ථාව බවයි. කර්මජ රූප: සෛල බෙදීමට අවශ්ය ශක්තිය සහ Blueprint එක හෙවත් "කර්මජ රූප" මෙම තනි සෛලය තුළ මුල සිටම පවතී.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාවට අනුව පළමු සතිය තුළ සිදුවන ක්රියාවලිය අටුවා විස්තරය සමඟ මෙසේ සැසඳේ: සංසේචනය (Fertilization): ශුක්රාණුව සහ ඩිම්බය එක් වී යුක්තානුව (Zygote) සෑදීම. විදලනය (Cleavage): තනි සෛලය බෙදෙමින් සෛල 16-32 දක්වා පත් වීම. මෙය අන්වීක්ෂයකින් බැලූ විට පවා ඉතා පිරිසිදු දියර බිඳුවක ස්වරූපය ගනී. ප්රමාණය: අටුවාවේ එන "තෙල් බින්දුවක" කුඩාම ප්රමාණය පිළිබඳ උපමාව (තුන් පුළුන් රොදකින් තැනූ නූලක වන් තෙල් බිඳුවක් පමණ වූ ප්රමාණය), නූතන විද්යාවේ එන මයික්රොමීටර් 100-150 අතර වන යුක්තානුවේ ප්රමාණය සමඟ පුදුමාකාර ලෙස සමපාත වේ. බුදු සමය මෙම අවධිය විවරණය කරන්නේ හුදෙක් සෛල ගොනුවක් ලෙස නොව, ජීවයකට අවශ්ය මූලික ශක්තීන්(කර්මය සහ විඤ්ඤාණය) තැන්පත් වී ඇති, පිරිසිදු සහ සූක්ෂ්ම ආරම්භයක් ලෙසයි. අනාවිලො" (පිරිසිදු බව) යන්නෙන් විද්යාත්මකව අදහස් කරන්නේ තවමත් බාහිර ලක්ෂණ මතු නොවූ, ශක්තිය පිරුණු මූලික සෛලීය අවස්ථාවයි.
2. කලලා හෝති අබ්බුදං (කලලයෙන් අබ්බුදය වෙයි)
දෙවන සතියේදී කළලය තවත් වර්ධනය වී කලලා හොති අබ්බුදං ඒ කලලයෙන් සත් දිනකට පසු මස් සේදු වතුරෙහි පාට ඇති ‘අබ්බුද නම් වේ. ‘කලල’ යන නාමය අතුරුදහන් වේ. විද්යාවට අනුව මෙය Blastocyst හෝ Embryonic disc නිර්මාණය වන අවධිය ලෙස හැඳින්විය හැකියි. විවට්ටමානං තං භාවං අබ්බුදං නාම ජායති”(කලලය, දින හතක් වැඩුණු එකක් (වේ),පෙරළෙමින් පවත්නා ඒ තත්ත්වයට ‘අබ්බුද යන නම ඇති වේ.)අබ්බුද අවධිය (දින 8-14): වර්ණය: "මස් සේදූ වතුරෙහි පාට" (මංසධෝවන උදකසදිසං). මෙය කළලයේ මුල්ම රතු පැහැය මතු වන අවස්ථාවයි. බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: කළලය ගර්භාෂ බිත්තියට සම්බන්ධ වන විට මවගේ රුධිරය සමඟ ඇති වන අන්තර් ක්රියාව මෙයින් පිළිබිඹු වේ.
2. අබ්බුද අවධිය (දින 8-14): විද්යාත්මක විවරණය.
අ) ස්වරූපය සහ වර්ණ විද්යාව (Form & Color Analysis)
අටුවාවට අනුව කළලයේ දෙවන සතියේ ස්වභාවය විස්තර කරන්නේ මෙසේය:බ ස්වභාවය: මස් සේදූ වතුරෙහි පාට ඇති (මංසධෝවන උදකසදිසං) අවස්ථාවකි. වර්ණය: පළමු සතියේ පැවති පිරිසිදු විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවය වෙනස් වී, ලා රතු හෝ රෝස පැහැති ජලීය ස්වභාවයක් ගනී. විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: මෙය ඉතාමත් නිවැරදි නිරීක්ෂණයකි. මෙම කාලයේදී කළලය මවගේ ගර්භාෂ බිත්තිය තුළ ස්ථීරව තැන්පත් වීම (Implantation) සිදු වේ. එහිදී මවගේ රුධිර නාලිකා සමඟ කළලය සම්බන්ධ වන බැවින්, එම පරිසරය රුධිරය මිශ්ර වූ දියරමය ස්වභාවයක් (මස් සේදූ වතුර වැනි) ගැනීම ජෛව විද්යාත්මකව තහවුරු වේ.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: විවට්ටමාන ක්රියාවලිය
බුදු සමය මෙහිදී රූපයේ පරිණාමය ගැඹුරින් විග්රහ කරයි: විවට්ටමානං තං භාවං: මෙයින් අදහස් වන්නේ පෙර පැවති "කලල" ස්වභාවය පෙරළී (වෙනස් වී) නව "අබ්බුද" භාවයකට පත්වීමයි. මෙය අඛණ්ඩව සිදුවන හේතු-ඵල දාමයකි. නාම අතුරුදහන් වීම: "කලල" යන නාමය හා ස්වභාවය අතුරුදහන් වී "අබ්බුද" ලෙස නව අනන්යතාවයක් ලැබීම තුළින් පෙන්වා දෙන්නේ ස්ථිර "ආත්මයක්" නොමැති බවත්, ඇත්තේ හේතු මත වෙනස් වන රූප පරම්පරාවක් බවත්ය.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාවට අනුව දෙවන සතියේ සිදුවන ක්රියාවලිය අටුවා විස්තරය සමඟ මනාව සමපාත වේ: Blastocyst සිට Embryonic Disc දක්වා: පළමු සතියේ තිබූ සෛල ගෝලය (Blastocyst), දෙවන සතියේදී ස්ථර දෙකකින් යුත් තැටියක් (Bilaminar Embryonic Disc) බවට පත් වේ. කුහර නිර්මාණය වීම (Amniotic Cavity): සෛල තැටියට ඉහළින් කුඩා දියර පිරුණු කුහරයක් නිර්මාණය වේ. අටුවාව "අබ්බුද" (දිය බුබුළක් වැනි ස්වභාවය) ලෙස මෙය හැඳින්වීමට හේතුව මෙම ජලීය කුහරය නිර්මාණය වීම විය හැකිය. පරිපක්කං සමූහතං: අටුවාව පවසන "මේරීම සහ වැඩීම" යන්න විද්යාවේදී සෛල විශේෂීකරණය වීම (Differentiation) ලෙස හැඳින්වේ. අබ්බුද අවධිය යනු කළලය මවගෙන් පෝෂණය ලබා ගැනීමට මූලික පදනම සකසන අවධියයි. අටුවාවේ එන "මස් සේදූ වතුර" උපමාවෙන් කළලය සහ මාතෘ රුධිරය අතර ඇති වන මුල්ම සම්බන්ධතාවය (Implantation) මනාව පැහැදිලි කරයි.
3. අබ්බුදා ජායතේ පේසී (අබ්බුදයෙන් පේසී හටගනියි)
තුන්වන සතියේදී සෛල ස්ථර (Gastrulation) ඇති වී මස් පිඬක ස්වභාවය ගනී. අබ්බුදා ජායතෙ පෙසී ඒ අබ්බුදයෙන් ද සත් දිනකට පසු උණු ඊයම් සමාන පේශී නම් වූ දේ හට ගනී. එය මිරිස් පැණියෙන් (යුෂයෙන්) පැහැදිලි කළ යුත්තේ ය. ගම්දරුවෝ හොඳින් පැසුණු මිරිස් ගෙන රෙදි පොටක පොට්ටනියක් කොට පොඩි කර මණ්ඩිය ගෙන කබලේ බහා අව්වේ තබත්. එය වියළෙන්නට වියළෙන්නට හැම කොටසක්ම කැටි ගැසේ. පේශීය ඒ ආකාර වේ. ‘අබ්බුද’ යන නාමය අතුරුදහන් වෙයි. අබ්බුදය දින හතක් වැඩුණු මේරුණු එකක් (වේ.) පෙරළෙමින් පවත්නා ඒ තත්ත්වයට පේශී යන නම ද හට ගනී.)පේශී අවධිය (දින 15-21): වර්ණය/ස්වභාවය: "උණු ඊයම්" සමානයි. මිරිස් යුෂ අව්වේ වියළී කැටි ගැසෙන විට ඇති වන "තද රතු" පැහැයට සමානයි. බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: සෛල ස්ථර (Germ layers) ඝන වී තැටියක ස්වරූපය ගැනීම මෙහිදී සිදුවේ.
3. පේශී අවධිය (දින 15-21): විද්යාත්මක විවරණය.
අ) ස්වරූපය සහ වර්ණ විද්යාව (Form & Color Analysis)
අටුවාව මෙම අවධියේ භෞතික ස්වභාවය විස්තර කිරීමට ඉතා ප්රබල උපමා දෙකක් භාවිත කරයි. වර්ණය: උණු කළ ඊයම්වල පැහැයට සමාන වන අතර, හොඳින් පැසුණු මිරිස් යුෂ අව්වේ වියළෙන විට ඇති වන "තද රතු" පැහැයට සමාන වේ. ස්වභාවය: මිරිස් යුෂ වියළෙද්දී කැටි ගැසෙන (සමුහතං) ස්වභාවය මෙන්, කළලය මෘදු මස් පිඬක ස්වරූපය ගනී.විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: තුන්වන සතියේදී කළලය තුළ රුධිර නාලිකා සහ රුධිරාණු මුල්වරට නිර්මාණය වීම ආරම්භ වේ (Hemangiogenesis). එමෙන්ම කළලය වඩාත් ඝන පටක බවට පත්වීම නිසා "මස් සේදූ වතුර" වැනි ලා පැහැය වෙනස් වී "තද රතු" පැහැයක් ගැනීම අතිශය විද්යාත්මක වේ.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: සෛල ස්ථර හා ඝනත්වය
බුදු සමය මෙහිදී අණුක මට්ටමේ වර්ධනය පෙන්වා දෙයි: පරිපක්කං සමූහතං: අබ්බුද අවස්ථාව දින හතක් පුරා මේරීමට ලක්වීමෙන්, එහි ඇති දියරමය ගතිය අඩු වී සෛල ඝනත්වයකට පත්වීම මෙයින් අදහස් වේ. නාම අතුරුදහන් වීම: "අබ්බුද" යන අවස්ථාව අහෝසි වී "පේශී" යන අවස්ථාව උදා වීම තුළින්, ජීව ක්රියාවලිය යනු නිශ්චල දෙයක් නොව ගලා යන හේතු-ඵල දාමයක් බව නැවතත් තහවුරු කරයි.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාවට අනුව තුන්වන සතියේ සිදුවන ක්රියාවලිය අටුවා විස්තරය සමඟ මනාව සමපාත වේ: ගැස්ට්රියුලාභවනය (Gastrulation): මෙය කළල විද්යාවේ වැදගත්ම සන්ධිස්ථානයයි. මෙහිදී සෛල ස්ථර තුනක් (Ectoderm, Mesoderm, Endoderm) නිර්මාණය වේ. අටුවාව "කැටි ගැසීම" ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙම සෛල ස්ථර තට්ටු වශයෙන් සැකසීමයි. Trilaminar Embryonic Disc: කළලය දැන් ස්ථර තුනක තැටියක් වැනි ය. මිරිස් මණ්ඩිය අව්වේ වියළෙන විට තට්ටුවක් ලෙස ඝන වන්නා සේම, කළලයද පටක නිර්මාණය කිරීම සඳහා අවශ්ය ඝනත්වය ලබා ගනී. හෘදයේ ආරම්භය: තුන්වන සතිය අවසානය වන විට මුල්ම හෘද ස්පන්දනය ආරම්භ වීමට අවශ්ය මූලික පටක සැකසේ. මෙය "ඊයම්" වැනි රතු/දුඹුරු පැහැයට තවත් හේතුවකි. පේශී අවධිය යනු සරල සෛල ගොනුවක්, සංකීර්ණ ශරීර පද්ධතියක් බවට පත්වීම සඳහා අවශ්ය පටක (Tissues) නිර්මාණය කරගන්නා අවධියයි. අටුවාවේ එන "මිරිස් යුෂ" උපමාවෙන් විද්යාත්මකව හඳුන්වන සෛල සංඝනනය (Cell condensation) ඉතා සරලව සහ නිවැරදිව පැහැදිලි කරයි.
4. පේසී නිබ්බත්තති ඝනෝ (පේසීයෙන් ඝන මස්පිඬක් හටගනියි)
සතරවන සතිය වන විට කළලය තවත් ඝන වී ඉන්ද්රියයන් වැඩීමට අවශ්ය මූලික හැඩය ගනී.පෙසි නිබ්බත්තතී ඝනො, ඒ පේශියෙන් සත් දිනක් ඇවෑමෙන් කිකිළි බිජුවක සලකුණු ඇති ‘ඝන’ නම් මස් පිඬුවක් හට ගනී. පේශි යන නාමය අතුරුදහන් වේ. “සත්තාහ පෙසී භවති පරිපක්කං සමූහතං පේශී සත් දිනක් වැඩුණු මේරුණු එකක් වේ. පෙරළෙමින් පවත්නා ඒ තත්ත්වයට ‘ඝන’ යන නම හට ගනී. කිකිළි බිජු වටක් යම් සේ හාත්පසින් වටකුරුව සිටී ද එසේ ‘ඝනයෙහි’ සටහනක් කර්ම හේතුවෙන් ඇති විණි) ඝන අවධිය (දින 22-28) වර්ණය/ස්වභාවය: කිකිළි බිජු වටක් යම් සේ හාත්පසින් වටකුරුව සිටී.
4. ඝන අවධිය (දින 22-28): විද්යාත්මක විවරණය
අ) ස්වරූපය සහ හැඩය (Form & Shape Analysis)
අටුවාව මෙම අවධිය විස්තර කරන්නේ ඉතාමත් පැහැදිලි හැඩයක් කළලයට ලැබෙන අවස්ථාව ලෙසයි. ස්වභාවය: හාත්පසින් වටකුරු ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, පේශී අවස්ථාවට වඩා තද ගතියෙන් යුක්තය. උපමාව: කිකිළි බිත්තරයක (කුක්කටියා අණ්ඩං) වටකුරු සටහනට සමාන වේ. විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: සතරවන සතිය වන විට කළලය සිය තැටියක හැඩය (Flat disc) අත්හැර සිලින්ඩරාකාර හැඩයකට නම්ය වීම (Embryonic folding) ආරම්භ කරයි. මෙය හිස සහ වලිගය දෙසට නැමෙන බැවින් බාහිරින් බැලූ විට බිත්තරයක් වැනි වටකුරු (C-shape) ස්වරූපයක් දිස්වේ.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: කර්මපච්චයා සහ සණ්ඨානය
1. ත්රිමාන හැඩය නිර්මාණය වීම (3D Body Plan) පළමු සති තුන තුළ කළලය පවතින්නේ පැතලි තැටියක් (Flat Trilaminar Disc) ලෙසය. නමුත් සතරවන සතියේදී (ඝන අවස්ථාවේදී) මෙම පැතලි ස්වභාවය වෙනස් වී කළලය සිලින්ඩරාකාර හැඩයක් ගනිමින් නම්ය වේ. මෙලෙස දෙපසින් සහ මැදින් කළලය නැමී වටකුරු ස්වභාවයක් ගැනීම අටුවාව "කිකිළි බිජුවක" හැඩයට උපමා කර ඇත. 2. "සණ්ඨානය" සහ "කම්මපච්චයා" (හැඩය සහ කර්ම ශක්තිය) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම වන්නේ: කර්ම ශක්තිය: කළලයේ පටක වලට නිශ්චිත හැඩයක් (සණ්ඨානයක්) ලබා දීම සඳහා මූලික වන්නේ කර්ම ශක්තියයි. ඝනත්වය: "ඝන" යන නාමයෙන් අදහස් වන්නේ සෛල තවදුරටත් බෙදෙමින්, ඇතුළත කුහර අවම කරමින් ශක්තිමත් පටක පිඬක් බවට පත්වීමයි. මෙය අනාගතයේදී අස්ථි සහ මාංශ පේශී නිර්මාණය වීමට අවශ්ය මූලික පදනමයි.3. ආරක්ෂිත ව්යුහය (Protection of Organs) කිකිළි බිත්තරයක් යම් සේ බාහිරින් ආරක්ෂිත වටකුරු බවක් පෙන්වන්නේද, සතරවන සතියේදී කළලයද එලෙස වටකුරු වී එහි අභ්යන්තරයේ වැදගත් ඉන්ද්රියයන් (හෘදය, ස්නායු නාලය) ආරක්ෂිතව තැන්පත් කරගනී. මෙම "සමන්තා පරිමණ්ඩලං" (හාත්පසින් වටකුරු) ස්වභාවය නිසා කළලය බාහිර බලපෑම්වලට ඔරොත්තු දෙන ශක්තිමත් ව්යුහයක් බවට පත් වේ. 4. විද්යාව ඉක්මවා ගිය නිරීක්ෂණය නූතන විද්යාව මේ සඳහා අතිනවීන ස්කෑන් යන්ත්ර භාවිත කරන මුත්, බුදු සමය පියවි ඇසට නොපෙනෙන මෙම සිලින්ඩරාකාර නැමීම බිත්තරයක හැඩයට උපමා කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, ජීවයේ අභ්යන්තර ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව බුදු සමය සතු වූ අතිවිශේෂ ඥානයයි.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාවට අනුව සතරවන සතියේ සිදුවන ක්රියාවලිය අටුවා විස්තරය සමඟ මනාව සමපාත වේ: ඉන්ද්රිය ජනනය (Organogenesis): සතරවන සතිය යනු හෘදය, ස්නායු පද්ධතිය සහ මූලික ඉන්ද්රියයන් ගොඩනැගීමට පටන් ගන්නා ඉතාම තීරණාත්මක කාලයයි. මේ නිසා කළලය "ඝන" පටක සමූහයක් බවට පත් වේ. Somites (ඛණ්ඩිකා): කළලයේ පිටුපසින් කුඩා ඛණ්ඩිකා (ගැටිති) මතු වන අතර, එමගින් අනාගතයේදී අස්ථි පද්ධතිය හා පේශී පද්ධතිය නිර්මාණය වේ. අටුවාව "ඝන" ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙම පටක ඝන වීමේ ක්රියාවලියයි. වටකුරු බව: කළලයේ හිස සහ වලිගය ප්රදේශය එකිනෙක දෙසට නැමීම නිසා හරියටම බිත්තරයක වටකුරු බවට සමාන හැඩයක් නිර්මාණය වේ. ඝන අවධිය යනු මෘදු සෛල සමූහයක් වූ කළලය, මිනිස් සිරුරක මූලික හැඩය (Anatomical architecture) ලබා ගන්නා අවස්ථාවයි. අටුවාවේ එන "කිකිළි බිත්තර" උපමාවෙන් විද්යාවේදී හඳුන්වන කළල නැමීම (Embryonic folding) පිළිබඳව ඉතා ප්රායෝගික හා නිවැරදි චිත්රයක් මතු කරයි.
5. ඝනා පසාඛා ජායන්ති (ඝන මස්පිඬෙන් ශාඛා පහක් හටගනියි)
පේශී සත් දිනක් වැඩුණු මේරුණු එකක් වේ. පෙරළෙමින් පවත්නා ඒ තත්ත්වයට ‘ඝන’ යන නම හට ගනී. කිකිළි බිජු වටක් යම් සේ හාත්පසින් වටකුරුව සිටී ද එසේ ‘ඝනයෙහි’ සටහනක් කර්ම හේතුවෙන් ඇති විණි) පසාඛා අවධිය: බුබුළු පහ පිහිටන්නේද "කර්මය හේතු කොට ගෙන" බව සඳහන් වේ.ඝනා පසාඛා ජායන්ති පස් වන සතියේ අත් පා යුගල දෙකත් සිරසත් උදෙසා බුබුළු පහක් හට ගනී. ඒ අරභයා මෙය කියන ලදි. “මහණෙනි, පස් වැනි සතියේ බුබුළු පහක් කර්මය හේතු කොට ගෙන පිහිටයි.පසාඛා අවධිය (දින 29-35) ” නූතන විද්යාවේ Limb buds ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙයයි. එනම්:
දෑත් දෙක (2)
දෙපා දෙක (2)
හිස (1)
5. පසාඛා අවධිය (දින 29-35): විද්යාත්මක විවරණය
අ) ස්වරූපය සහ ව්යුහ විද්යාව (Form & Anatomy Analysis)
අටුවාව මෙම අවධිය විස්තර කරන්නේ ඉතාමත් පැහැදිලි හැඩයක් කළලයට ලැබෙන අවස්ථාව ලෙසයි.පස්වන සතියේදී කළලය මස් පිඬක (ඝන) ස්වභාවයෙන් මිදී මූලික අවයව සටහන් සහිත ජීවියෙකුගේ පෙනුම ලබා ගනී. ස්වභාවය: අත්, පා සහ හිස නිර්මාණය වීම සඳහා මූලික වන "බුබුළු පහක්" (පඤ්ච පසාඛා) මතු වීම මෙහි ප්රධාන ලක්ෂණයයි. ගණනය: දෑත් සඳහා බුබුළු දෙකක්. දෙපා සඳහා බුබුළු දෙකක්. හිස සඳහා එක් බුබුළක්. විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: මෙය නූතන කළල විද්යාව හා 100% ක් සමපාත වේ. පස්වන සතියේදී කළලයේ ව්යුහය තුළ Limb Buds (අත් පා අංකුර) මතු වීම සිදු වේ. මුලින්ම උඩ කොටසේ අංකුර (Upper limb buds) ද පසුව පහළ කොටසේ අංකුර (Lower limb buds) ද මතු වේ.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: කර්මජ ශක්තිය සහ අවයව සම්භවය
මෙම අවධියේදී බුදු සමය පෙන්වා දෙන සුවිශේෂී දාර්ශනික පදනම වන්නේ: කර්මජ බලපෑම: "බුබුළු පහක් කර්මය හේතු කොට ගෙන පිහිටයි" යනුවෙන් සඳහන් කිරීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ, සෛල රාශියක් අතරින් නිශ්චිත ස්ථාන පහකින් පමණක් මෙම අංකුර මතු වීමට අවශ්ය කරන "තොරතුරු පද්ධතිය" හෝ "නියෝගය" ලැබෙන්නේ කර්ම ශක්තියෙන් බවයි. පසාඛා (ප්රශාඛා): ගසක ප්රධාන කඳෙන් අතු බෙදී යන්නාක් මෙන්, මධ්යස්ථ ඝන පටකයෙන් බාහිර අවයව විහිදී යාම මෙයින් අර්ථවත් වේ.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාව පස්වන සතියේ මෙම වර්ධනය මෙලෙස විස්තර කරයි: අත් පා අංකුර (Limb Buds): කළලයේ පර්යන්තයෙන් මෙසොඩර්ම් (Mesoderm) සෛල නෙරා ඒමෙන් අත් පා නිර්මාණය වීම ඇරඹේ. හිසේ වර්ධනය: පස්වන සතිය වන විට මොළයේ වේගවත් වර්ධනය නිසා හිස ප්රදේශය කැපී පෙනෙන ලෙස විශාල වී බුබුළක් මෙන් දිස් වේ. විද්යාවේ නැති කරුණ: විද්යාව මෙය හඳුනාගන්නේ ජාන ප්රකාශනය (Gene Expression) ලෙස වුවත්, බුදු සමය එය කර්මය පදනම් කරගත් ක්රියාවලියක් ලෙස දකියි. පසාඛා අවධිය යනු සත්ත්වයෙකුගේ ශරීරයේ ජාතිකත්වය හෙවත් මනුෂ්ය ස්වරූපය (Human body plan) ප්රකාශ වන අවධියයි. අටුවාවේ එන "බුබුළු පහ" පිළිබඳ විවරණය, අන්වීක්ෂීය තාක්ෂණය නොමැති යුගයක කළල විද්යාවේ එන Limb buds සහ Head prominence පිළිබඳව කළ අතිශය විස්මයජනක සහ නිවැරදි විස්තරයකි.
6. කේසා ලෝමා නඛාපි ච (කෙස්, ලොම්, නිය හටගැනීම)
පසුව කළලයේ බාහිර ලක්ෂණ සහ අවයව පූර්ණත්වයට පත් වීම මෙයින් අදහස් කෙරේ.ඉන් පසුව හය හත සති ආදිය ඉක්මවා, දේශනාව සංක්ෂෙප කොට, හතළිස් දෙවැනි සතියේ මේරුණු කාලය ගෙන දක්වන සේක්, කෙසා ආදිය පැවසූහ. එහි කෙසා ලොමා නඛානි ච හතළිස් දෙවැනි සතියේ ඒවා හට ගනී.පූර්ණ අවධිය (සති 42 දක්වා
6. පූර්ණ අවධිය (සති 42 දක්වා): සවිස්තරාත්මක විද්යාත්මක විවරණය
අ) ස්වභාවය සහ අවයව පූර්ණත්වය (Form & Maturity Analysis)
අටුවාව මෙහිදී දේශනාව සංක්ෂිප්ත කරමින්, දරුවෙකු මව්කුසින් බිහිවීමට ආසන්න "මේරුණු" (Mature) කාලය විස්තර කරයි. ලක්ෂණ: කෙසා (හිසකෙස්), ලෝමා (සිරුරේ රෝම) සහ නඛා (නියපොතු) යන බාහිර ආරක්ෂක අවයව සම්පූර්ණ වීම. කාල නිර්ණය: අටුවාව මෙහිදී සති 42 ක කාලයක් දක්වයි. විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය: මානව ගර්භණී කාලය සාමාන්යයෙන් සති 38 ත් 42 ත් අතර වේ. සති 40-42 යනු "Full-term" හෙවත් දරුවෙකු බාහිර ලෝකයට ඒමට ඉතාමත් සුදුසු පරිණත කාලයයි. මෙම කාලය වන විට දරුවාගේ බාහිර ලක්ෂණ සියල්ල පියවි ඇසට පෙනෙන ලෙස සම්පූර්ණ වී පවතී.
ආ) බුදු සමයේ විද්යාත්මක දැක්ම: පරිපාක අවධිය
බුදු සමය මෙහිදී රූපයේ අවසාන අවධිය මෙසේ විග්රහ කරයි: මේරුණු කාලය: පළමු සතියේ තෙල් බින්දුවක්ව පැවති "කලලය", සති 42 ක් පුරා අඛණ්ඩව සිදුවූ හේතු-ඵල පරම්පරාවක ප්රතිඵලයක් ලෙස සංකීර්ණ සිරුරක් බවට පරිපාකයට (Maturity) පත්වීම මෙයින් අදහස් වේ. බාහිර රූප: අක්මාව, ඇට වැනි අභ්යන්තර රූප මීට පෙර අවධිවලදී නිර්මාණය වූ අතර, අවසාන වශයෙන් බාහිර චර්මය හා සම්බන්ධ අවයව පූර්ණත්වය ලැබීම මෙහි විශේෂත්වයයි.
ඇ) නූතන විද්යාත්මක සමාන්තරතාව (Modern Embryological Parallel)
නූතන විද්යාවට අනුව මෙම බාහිර අවයවවල වර්ධනය මෙසේය: නියපොතු (Nails): සති 10-12 දී ආරම්භ වුවද, ඇඟිලි තුඩු දක්වාම නියපොතු වැවී පූර්ණත්වයට පත්වන්නේ සති 36 න් පසුවය. සති 42 වන විට ඇතැම් දරුවන්ගේ නියපොතු තරමක් දිගු වී පවතී. රෝම (Lanugo & Hair): සිරුර පුරා ඇති වන ඉතා සියුම් රෝම (ලොම්) සති 30 න් පසු ක්රමයෙන් අඩුවන අතර, හිසකෙස් සති 40-42 වන විට පැහැදිලිව වර්ධනය වී තිබේ. ආරක්ෂිත ස්තරය: මෙම අවයව දරුවාගේ බාහිර පෘෂ්ඨය ආරක්ෂා කරන අතර, එය බාහිර ලෝකයට පැමිණීමට ඇති සූදානම පෙන්වන ප්රධාන ලක්ෂණයකි. "කෙසා ලෝමා නඛා" අවධිය යනු හුදෙක් අවයව කිහිපයක් හටගැනීම නොව, සති 42 ක් පුරා සිදු වූ අසිරිමත් ජෛව විද්යාත්මක ක්රියාවලියක උච්චතම අවස්ථාවයි. බුදු සමය සති 42 ක කාලය නිවැරදිව සඳහන් කිරීම තුළින් පෙනී යන්නේ, නූතන වෛද්ය විද්යාව පවසන "Post-term" කාල සීමාව දක්වාම මව්කුස තුළ සිදුවන සියලු වෙනස්කම් පිළිබඳව අටුවාචාරීන් වහන්සේලා සතුව තිබූ නිවැරදි අවබෝධයයි.
මව්කුස තුළ පෝෂණය සහ වර්ධනය පිළිබඳ විශ්ලේෂණය
1. පෝෂණ මාර්ගය පිළිබඳ විග්රහය (The Nutrient Pathway)
අටුවාව දරුවාට පෝෂණය ලැබෙන ආකාරය ඉතාමත් තාත්විකව විස්තර කරයි: නාභියෙන් උඩට ආ නාළය: දරුවාගේ නාභිය (Navel) හරහා සම්බන්ධ වන නාළය. නෙළුම් දඬුවක් මෙන් සිදුරු සහිත වීම: නෙළුම් දඬුවක ඇතුළත ඇති සියුම් සිදුරු මෙන්, මෙම නාළය තුළින් ද්රව පදාර්ථ ගමන් කිරීමට හැකි බව මින් අදහස් වේ. ආහාර රසය සංසරණය වීම: මව ගන්නා ආහාරවල සාරය (Nutrients) මෙම නාළය හරහා ගලා යයි.
.jpg)
හේතුව: මව අනුභව කරන ආහාර (ආහාර පච්චය). ඵලය: ආහාර හේතු කොට ගෙන වැඩෙන රූප (ආහාරජ රූප) ඇති වීම. විශ්ලේෂණය: කළලය මුල් අවධියේදී කර්මජ රූප (කර්මය නිසා හටගන්නා රූප) මත ප්රධාන වශයෙන් යැපෙන අතර, සිරුරේ පද්ධති සැකසුණු පසු බාහිර ආහාර රසය මත වර්ධනය වීම ආරම්භ වන බව මෙයින් තහවුරු වේ.
3. බුදු සමය සහ නූතන විද්යාව: තුලනාත්මක විග්රහය
සම්බන්ධතාවය: බුදු සමය විසින් "නාභියෙන් මතු වූ සිදුරු සහිත නාළය" ලෙස හඳුන්වනු ලබන සම්බන්ධතාවය නූතන කළල විද්යාව තුළ පෙකණි වැල (Umbilical Cord) සහ එහි පවතින රුධිර නාලිකා පද්ධතිය ලෙස හඳුනාගත හැකිය.
පෝෂණ ක්රියාවලිය: මවගේ උදර පටලය හා සම්බන්ධ වී දරුවා "ආහාර රසය" ලබා ගන්නා බවට අටුවාවේ එන විස්තරය, නූතන විද්යාවේ වැදෑමහ (Placenta) හරහා මවගේ රුධිරයෙන් පෝෂක කොටස් කාන්දු වීම (Diffusion) යන ක්රියාවලියට මනාව ගැළපේ. කාල නිර්ණය: මව්කුස තුළ ගත කරන කාලය පිළිබඳව බුදු සමය "දස මාසයක්" ලෙස දක්වන අතර, එය නූතන විද්යාව පවසන සති 40 ක සාමාන්ය ගර්භණී කාල සීමාව සමඟ සම්පාත වේ. විද්යාත්මකව සති 40ක් යනු දින 28ක චන්ද්ර මාස (Lunar months) ක්රමයට අනුව හරියටම මාස 10 කි. ඉරියව්ව: දරුවා මව්කුසෙහි "තිරියං" හෙවත් හරස් අතට සිටින බවට කෙරෙන විවරණය, කළලය මව්කුස තුළ නැමී සිටින ස්වභාවය (Fetal position) මගින් විද්යාත්මකව තහවුරු වේ.
4. විද්යාවේ නැති සහ බුදු සමයට ආවේණික කරුණු
පෝෂණයේ ගැඹුරු විග්රහය: නූතන විද්යාව හඳුනාගන්නේ ග්ලූකෝස් සහ ඇමයිනෝ අම්ල වැනි භෞතික පෝෂක කොටස් පමණි. නමුත් බුදු සමය "කබලිංකාර ආහාරය" මගින් භෞතික රූපය වැඩීමට අමතරව, එමගින් සත්වයාගේ විඤ්ඤාණය පවත්වා ගැනීමට අවශ්ය පදනම සපයන ආකාරය ද ගැඹුරින් විග්රහ කරයි. හේතු-ඵල සම්බන්ධතාවය: විද්යාව මව්කුස තුළ දරුවෙකුගේ වර්ධනය හුදෙක් ජෛව විද්යාත්මක ක්රියාවලියක් ලෙස දකින අතර, බුදු සමය එය ආහාරය, රූපය සහ විඤ්ඤාණය යන සාධකයන්ගේ සංකීර්ණ හේතු-ඵල සම්බන්ධතාවයක් ලෙස පෙන්වා දෙයි. චෛතසික බලපෑම: විද්යාවට හසු නොවන, ප්රතිසන්ධි විඤ්ඤාණයේ පැවැත්ම සහ කර්මජ රූපවල ක්රියාකාරිත්වය මත කළලයේ වර්ධනය සිදුවන ආකාරය පිළිබඳ දාර්ශනික කරුණු බුදු සමයට පමණක් ආවේණික වේ.
1. තුලනාත්මක නිගමනය:
2. දාර්ශනික නිගමනය: ජීවයේ ස්වභාවය
මෙහිදී බුදු සමය විද්යාවට වඩා පියවරක් ඉදිරියට යමින් ජීවයේ දාර්ශනික පැත්ත විවරණය කරයි. විද්යාව සෛල බෙදීම හුදෙක් ජෛව විද්යාත්මක ක්රියාවලියක් ලෙස දකින විට, බුදු සමය එය "විවට්ටමානං" හෙවත් පෙර ස්වභාවය වෙනස් වෙමින් අලුත් ස්වභාවයක් ලැබීම ලෙස හේතු-ඵල දාමයකින් (Causality) පැහැදිලි කරයි. එමෙන්ම ජීවය යනු හුදෙක් ආහාර දිරවීමෙන් ලැබෙන පෙන බුබුළක් වැනි දෙයක්ය යන පූර්ණ භෞතිකවාදී මතය ප්රතික්ෂේප කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ, රූපය (Body) නිර්මාණය වීමට නම් කර්මය, විඤ්ඤාණය සහ ආහාර යන සාධක තුනම අවශ්ය බව පෙන්වා දෙති. "පළමු සතියේදී තිස්ස හෝ ඵුස්ස යනුවෙන් නමක් නැත" යන අටුවා පාඨය ගැඹුරු අනාත්ම ලක්ෂණයක් ඉස්මතු කරයි. එනම් ආරම්භයේදී "පුද්ගලයෙකු" නොමැති බවත්, ඇත්තේ හේතු මත සැකසෙන රූප-නාම ක්රියාවලියක් (Mind-Matter Connection) පමණක් බවත්ය.
3. අවසාන විශ්ලේෂණය සහ සමස්ත නිගමනය
ක්ෂේත්රයන් කිහිපයක් ඔස්සේ බලන විට විද්යාත්මක දැක්ම සහ බුද්ධ දාර්ශනික දැක්ම අතර පවතින වෙනස මනාව හඳුනාගත හැකිය. සිරුර මෙහෙයවන බලවේගය ලෙස විද්යාව DNA සහ ජානමය තොරතුරු හඳුනාගන්නා විට බුදු සමය එය කර්ම ශක්තිය (කම්මපච්චයා) ලෙස දක්වයි. වර්ධනය යනු සෛල විභාජනය (Mitosis) බව විද්යාව පවසන අතර බුදු සමය එය රූපස්කන්ධයේ පරිපාකය (පරිපක්කං) ලෙස හඳුන්වයි. අවසාන වශයෙන්, විද්යාව පදාර්ථය (Matter) පදනම් කරගන්නා විට බුදු සමය නාම-රූප සම්බන්ධතාවය පදනම් කරගනී. මේ අනුව විද්යාව විසින් කළලයක "කෙසේ" (How) වර්ධනය වේද යන්න භෞතිකව ඔප්පු කරන අතර, බුදු සමය එම වර්ධනය "ඇයි" (Why) සහ කුමන ශක්තීන් මත සිදුවේද යන්න දාර්ශනිකව විවරණය කරයි. එබැවින් මෙම ඉගැන්වීම් දෙක එකිනෙකට පටහැනි නොවී, එකම සත්යයක පැති දෙකක් විවරණය කරන බව නිගමනය කළ හැකිය.
.png)
Comments